Fęrsluflokkur: Bloggar

mbl.is Fariš śr bookmarks

Ekkert blogg veršur hjį mér hér (fyrir utan žessa tilkynningu nįttśrulega), og ég mun ekki skoša mbl.is mešan Davķš Oddsson er žar viš stjórnvölinn.

Tķmi žessa manns ķ įhrifastöšum į Ķslandi veršur aš vera lišinn. Annars er žessu sjįlfhętt og eins gott aš fara aš pakka saman og flytja śr landi.


Hverjar er įstęšur žessarar afstöšu slitastjórnar?

Hver mundi hugsanlega fara ķ mįl śt af žessum hugsanlega skorti į lagaheimildum? Af hverju eru žeir aš spį ķ žetta ķ fyrsta lagi ?

Sé ekki alveg hvaša hagsmuna slitastjórnin er aš gęta meš žvķ aš ganga fram meš žessum hętti.


mbl.is Slitastjórn Spron heldur fast viš sķna tślkun
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Besta frétt sem ég hef heyrt lengi!

Sem hlaupari og hjólamašur meš įhuga į skógrękt, žį er žetta tvķmęlalaust besta frétt sem ég hef heyrt lengi! Hvernig get ég lagt žessu liš????
mbl.is Žśsund nż störf ķ skógrękt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Af įbyrgš, sišferši og skorti žar į

Fyrst aš ég setti svona mikiš ķ pśšur ķ athugasemd viš įkvešna fęrslu į blogginu hans Lofts Altice Žorsteinssonar (mešlims ķ Endurreisnarnefnd Sjįlfstęšisflokksins), žį held ég aš sé efni til aš hafa žetta hér lķka, meš smį leišréttingum.

Loftur, eftir lofandi hugmyndir, eins og meš myntrįš, og tiltölulega mįlefnalegt blogg, žį kemuršu meš žessa furšulegu setningu: "Žaš hefši aušveldaš okkur Sjįlfstęšismönnum kosningabarįttuna, aš męta hrokafullu liši sem neitaši augljósri įbyrgš į efnahagshruninu. Sį tindįti sem ķ bankahruninu bar augljóslega mesta įbyrgš į bankamįlunum ętlar aš hanga sem fastast į framboši sķnu."

Ég ętla nś ekki aš fara aš afsaka Björgvin G eša hans vankunnįttu eša tengslaleysi viš bankana. En aš segja aš hann hafi augljóslega boriš mesta įbyrgš į bankahruninu ętlar manninum og hans stöšu allt of mikil įhrif, sérstaklega ķ ljósi žess aš viškvęmum upplżsingum var haldiš frį honum, s.b.r. bresku skżrsluna sem var gerš fyrir įri, og var dreift til Sešlabanka og forsętisrįšuneytis, en ekki til rįšuneytis bankamįla, sem hefši žó įtt aš gera meš réttu. Žetta sżnir aš hann var einfaldlega ekki ķ klķkunni, burtséš frį rįšuneytinu sem hann stżrši, og hafši žar meš ekki nęga žekkingu til aš bregšast viš af neinu viti.

Sś žekking og stjórntękin voru öll ķ höndum sjįlfstęšismanna, žaš eru fjįrmįlarįšherra (dęmdur fyrir meišyrši og vķtašur af umbošsmanni alžingis fyrir valdnķšslu, og segir samt ekki af sér. ŽAŠ kalla ég aš neita aš taka įbyrgš.), forsętisrįšherra og yfirsešlabankastjóri. Svo vill til aš žessir sömu menn (fyrst og fremst tveir žeirra), voru yfirarkitektar einkavęšingar bankanna, sem, vel į minnst, įtti sér staš talsvert eftir įriš 1994, svo hęfum mönnum hefši nś įtt aš vera ljós sś įbyrgš sem fólst ķ žvķ aš einkavinavęša bankana. Žvķ mišur voru yfirarkitektarnir ekki nęgilega hęfir į žessu sviši, og žvķ fór sem fór. Vissulega opnaši EES formlega į žessa möguleika, į tķma sem į ķslandi voru rķkisbankar. Žaš var į vakt Sjįlfstęšismanna sem bönkunum var stillt upp til aš fara aš nżta žessar heimildir ķ nafni "ašgeršafrelsis einstaklinganna". 

Sķšan til aš bęta grįu ofan į svart, žį voru sjįlfstęšismenn į sama tķma, meš Björn Bjarnason ķ broddi fylkingar, uppteknir viš aš gjaldfella sišferši ķ landinu meš sinni sjįlflęgu bókstafstślkun į lagabókstaf, žannig aš įkvaršanaferliš var um žaš bil svona:

  1. Mig langar aš gera X
  2. Er X gott fyrir mig?
  3. Er X gott fyrir flokkinn?
  4. Er X löglegt?

Ef allar spurningar fį jį, žį er fķnt aš gera X (til dęmis X="lķta fram hjį umsögn nefndar um hęfi ašila" og taka gešžóttaįkvöršun).

Sama įkvöršunarferli var augljóslega ķ gangi ķ bönkunum (settu inn X="lįna skśffufyrirtęki į Bolungarvķk tugi milljarša til aš kaupa ķ bankanum", og settu "gott fyrir bankann" ķ stašinn fyrir "gott fyrir flokkinn").

Sišlegt og samfélagslega įbyrgt įkvöršunarferli lķtur u.ž.b. svona śt: 

  1. Mig langar aš gera X
  2. Er X gott fyrir samfélagiš?
  3. Er X gott fyrir mig?
  4. Er X löglegt? ( menn komast yfirleitt aldrei hingaš žar sem skref 2 śtilokar ólöglegt X)

Žaš er alveg deginum ljósara aš of stór hluti įkvaršana ķ bankakerfinu fór eftir fyrra įkvöršunarferlinu, žvķ hinu sama og haft var fyrir žjóšinni af valdhöfum. Žaš skiptir ekki mįli hvaš er į blaši, žaš eru ašgeršir fólks sem skiptir mįli, og žvķ hęrra settir menn eru, žvķ meira mįli skipta ašgerširnar, og minna mįli skipta samžykktir, yfirlżsingar eša annaš oršagjįlfur.


Sišferšislega heftir lögfręšingar Sjįlfstęšisflokksins

Siguršur Kįri Kristjįnsson lögfręšingur og žingmašur sjįlfstęšisflokksins skrifaši nżlega pistil ķ Fréttablašiš sem svar viš gagnrżni Siguršar Lķndal lagaprófessors, sem varšaši žętti sišferšis og fordęmis, įsamt naušsyn žess aš dómstólar taki į žįttum sem lög taka ekki į meš beinum hętti, meš hlišsjón af sišferši og dómafordęmi.

Siguršur Kįri er į žvķ, eins og félagar hans ķ forystu Sjįlfstęšisflokksins, meš žį Davķš Oddsson og Björn Bjarna fremsta ķ flokki, aš dómstólar skuli hins vegar eingöngu dęma samkvęmt žvķ sem lagabókstafurinn nęr beint yfir ķ tiltölulega žröngum skilningi, og žaš sama skuli eiga viš um framkvęmdavaldiš. Žetta hefur mešal annars komiš vel fram ķ embęttisfęrslum žessara manna ķ sambandi viš skipan dómara, višbrögš viš mistökum rįšherra, og žaulsetni ķ embęttum. Mįlflutningur og embęttisfęrslur žessa hóps styšur verulega viš žį sżn aš žeir spyrji fyrst hvort eitthvaš komi žeim vel, svo hvort žaš sé löglegt, og sķšan, kannski, hvort žaš komi samfélagnu vel, ž.e.a.s., hvort žaš sé sišlegt. Žetta er įkvešiš form af įkvaršanakśltśr, sem viršist vera algerlega rķkjandi ķ Sjįlfstęšisflokknum. Lķklega helgast žetta af žeirri ranghugmynd nżfrjįlshyggjunnar aš frelsi fyrirtękja og einstaklinga til aš hįmarka eigin hagsmuni, endi sjįlfkrafa sem hįmörkun alls samfélagsins.

Hvaš sem žvķ lķšur, žį er ljóst ķ mķnum huga aš žetta form įkvaršanakśltśrs er žaš sem er ein helsta rót vandans sem ķslenskt samfélag į viš aš etja ķ dag. Žvķ žaš viršist augljóst aš nįkvęmlega žessi kśltśr sem réši rķkjum ķ bönkunum. Žar var fyrst spurt hvort žaš kęmu mönnum persónulega vel, svo hvort žaš vęri löglegt, og aš sķšustu hvort žaš vęri sišlegt. Og žaš var bara tekiš til skošunar ef žaš var augljóslega į dökkgrįu svęši. Žetta leišir sķšan til skammtķmahugsunar, sem aftur leišir til ofurlauna, sem leišir til įhęttusękni, sem leišir til skuldsetningar, sem aftur leiddi til hruns.

Mašur hefši haldiš aš kreppan sem viš erum aš ganga ķ gegn um hefši gert žetta ranghugmyndina um hįmörkun į tekjum samfélagsins, augljósa. Af einhverjum įstęšum, hefur žetta ekki komist mjög hįtt ķ umręšunni. Kannski af žvķ aš orsakasamhengiš žarna er nokkuš langt, og mönnum hefur ekki tekist aš koma žessu nęgilega skżrt til skila.


Hvaš er bindiskylda?

Ef banki fęr 1000kr ķ innlįn, žį žżšir 10% bindiskylda aš hann mį lįna 900kr śt (žetta er kennt ķ žjóšhagfręši 103, menntaskólakśrs...). Meš žvķ aš endurtaka žetta (mašur fęr lįnaš, greišir fyrir vöru, sį sem fęr greitt leggur inn ķ banka, endurtekiš nokkrum sinnum), žį geta 1000kr ķ innlįn oršiš aš 10000kr ķ umferš.

Nś, Davķš blessašur kallinn heldur žvķ fram aš žaš aš auka bindiskyldu bankanna hefši ekki haft nein įhrif, žar sem ótakmarkašur ašgangur aš lįnsfé geri žetta stjórntęki mįttlaust. Žetta er einfaldlega kolrangt. Sjįum hvernig lįnsfé bankanna, sem kemur inn ķ ķslenska hagkerfiš, getur margfaldast:

Banki fęr 1000kr (eša 1000 milljarša, lķklega nęr lagi) aš lįni. Žaš er lįnaš til aš kaupa hlutafé ķ bankanum. Einhver selur, og fęr žennan pening, og gerir eitthvaš viš hann. Hann leggur žennan pening inn ķ banka. Vei, innlįn, getum lįnaš žaš aftur, til aš kaupa MEIRI hlutabréf ķ sjįlfum okkur. Og koll af kolli, žar til 1000 kallinn er oršinn aš 11000 kalli (engin bindiskylda į fyrsta žśsundkallinn). Bindiskyldan hefur žvķ klįrlega mikiš aš segja ķ žessu tilfelli lķka, žvķ žetta snżst um aš takmarka heimild bankana til aš margfalda peninga.

Davķš er žvķ mišur óhęfur sešlabankastjóri. Hann sżndi žaš enn og aftur ķ kvöld. 


mbl.is Aukin bindiskylda hefši engu mįli skipt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hįmark veruleikaflóttans?

"Žaš glešur mig, aš jafnvel žeir sem helst vilja leggja til mķn hafa ekki getaš fundiš neitt mįlefnalega athugavert viš störf mķn og reyndar tekiš sérstaklega fram aš viš mķn störf sé ekkert aš athuga. Ég žurfi bara aš fara frį af óefnislegum įstęšum."

Žaš er ekkert athugavert viš aš hafa ekki beitt stjórntękjum sešlabankans til aš taka ķ žį tauma sem hann hafši (bindiskyldu bankanna).

Žaš er ekkert athugavert viš aš hafa stašiš gegn upptöku annars gjaldmišils, žegar žaš var bęši mögulegt og hagstętt ķslenskum almenningi. Nei, žaš varš aš verja völd sešlabankans til aš rįšskast meš fjöregg žjóšarinnar ķ nafni "sveigjanleikans".

Žaš er ekkert athugavert viš aš hafa lżst žvķ yfir aš yfirvöld ķslenskra peningamįla ętli sér ekki aš greiša skuldir "óreišumanna" erlendis, sem tślkašist ķ Bretlandi sem "ętla ekki aš standa viš skuldbindingar", og olli trśnašarbresti, sem aftur leiddi til hruns Kaupžings.

Žaš er ekkert aš žvķ aš hafa veriš yfirarkitekt og leištogi einkavęšingar bankanna, sem bjó til kerfiš sem leiddi okkur ķ žessa stöšu.

Žaš er ekkert athugavert viš aš hafa tekiš fram fyrir hendur rįšherra bankamįla meš žegar risastórar įkvaršanir voru teknar sem vöršušu alla bankana, og žar meš alla žjóšina.

Žaš er ekkert athugavert viš aš hafa ekki stękkaš gjaldeyrisforšann mešan tękifęri var til žess.

Žaš er ekkert athugavert viš aš hafa leitt forystu Sjįlfstęšisflokksins og fyrri rķkisstjórna inn ķ kśltśr bókstafstrśar į lagabókstafinn, sišleysis og įbyrgšarleysis. (Nei žaš skiptir ekki mįli žó menn brjóti lög eša tvö, lögin segja ekki aš mašur žurfi aš segja af sér).

Eins og Marķnó bendir į, žį er ekkert athugavert viš aš hafa sett Sešlabankann į hausinn.

Og, sķšast en ekki sķst, žaš er ekkert athugavert viš aš ašal sešlabankastjóri sitji ķ stól sķnum ķ óžökk 90% žjóšarinnar. Jį, žaš varšar fjölskyldurnar ķ landinu mjög miklu hverjir sitja ķ sešlabankastjórum, žvert į žaš sem hrokagikkir ķ Sjįlfstęšisflokknum kunna aš halda fram.

PS.

Mér žętti fróšlegt aš vita hvaša einstaklinga hann er aš vķsa til žarna? Hverjir eru žaš sem eru svona bitlausir?


mbl.is Davķš segir ekki af sér
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Veruleikafirring

"...meš ótrślega skrżtnum hętti lįtiš stjórnast af hatri į einum manni".

Hvernig er žaš mögulegt aš vera svona veruleikafirrtur ķ ęšsta embętti žjóšarinnar?


mbl.is Geir: Stjórnušust af hatri
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Another frightening show about the economy

Nżlega setti ég inn fęrslu um hugmynd sem ég hafši um hvaš kunni aš vera rót vandans žegar kemur aš žvķ aš greina rót žeirra risastóru vandamįla sem hafa leitt efnahag hins vestręna heims ķ žęr ógöngur sem žęr eru komnar ķ. Žvķ žetta er ekki bara ķslenskt vandamįl. (Ķslenska vandamįliš er aš hafa veriš leiddir ķ mišjan storminn af įkvešnum ašilum).

Ķ gęr var ég aš hlusta į žįtt af "This American Life", sem er titlašur "Another frightening show about the economy", sem mį finna hér. Ķ žessum žętti var fjallaš um skuldabréfatryggingar (Credit Default Swap, eša CDS, sem eru reyndar ekki tryggingar ķ ströngum skilningi), og hvernig žessi markašur er ekki bundinn regluverki ķ BNA. Lķkur hafa veriš leiddar aš žvķ aš ein af höfušįstęšum žess aš stórir bankar eins og Lehman Brothers hafi fariš svona hratt į hausinn vegna žess hversu mikiš žeir voru bśnir aš selja af skuldabréfatryggingum, og hvernig sś stašreynd aš žessi markašur er ekki reglubundinn og žar meš ógagnsęr vegna žess aš allir samningar um skuldatryggingar voru tveggja ašila į milli, og žar meš leynilegir. Žetta gerir aš verkum aš ķ raun er ekki nokkur leiš aš vita hver raunverulega įhęttan er, vegna žess aš žegar žessi markašur stękkaši, uršu til ofurflókniš net "skuldatrygginga", sem enginn gat haft yfirsżn yfir.

Ķ žęttinum er fjallaš um žaš aš settar voru fram tillögur fyrir mörgum įrum um aš žaš žyrfti aš setja regluverk um žennan markaš, en žęr voru blįsnar śt af boršinu, mešal annars meš žungum lobbżisma frį fjįrmįlafyrirtękjum, mešal annars meš žeim rökum aš žeir ašilar sem vęru ķ žessum bransa vęru bara fulloršin fyrirtęki sem vissu fullkomlega hvaš žau vęru aš gera (annaš er komiš ķ ljós), og žaš hefši enga žżšingu aš vera aš setja regluverk į svona dęmi, žar sem hinir fįu sérfręšingar ķ eftirlitsstofnunum hefši engan séns į aš fylgja ofurlaunušum her fjįrmįlastofnanna eftir.

Žaš sem ég vil halda fram, er aš rót vandans felst ekki ķ fįfróšum sešlabankastjórum, grįšugu fjįrmįlafólki, undirmönnušum eftirlitsstofnunum, eša aš CDS markašurinn hafi ekki veriš reglubundinn. Rót vandans er kerfi sem hyglir leynimakki, žar sem trśnašarsamningar eru sjįlfgefnir, og opnir samningar eru undantekning. Ef žetta er tilfelliš, žį er rįšiš einfalt. Samningar skulu vera opnir nema ķ algerum undantekningatilfellum. Viš höfum alla tęknilega burši til aš gera slķkt ķ dag, og ég er viss um aš Google mundu glašir bśa til sérstaka leitarvél fyrir samninga.

Mundi žetta leysa rót vandans?

- Ekki bara eftirlitsstofnanir myndu hafa ašgang aš samningum sem snśa aš reglugeršum, heldur allur almenningur, samkeppnisašilar og fręšimenn. Ašilar sem hafa įhyggjur af įkvešnum hlutum hefšu tök į fęra mun sterkari rök fyrir mįli sķnu, meš žvķ aš hafa raunverulega samninga ķ höndunum. Ķ įkvešnum skilningi yršu allir višskiptagjörningar reglubundnir.

- Žetta myndi draga śr lķkum į žvķ aš višskiptamódel ķ framtķšinni gętu vaxiš mönnum yfir höfuš śt af žvķ aš heildarmyndin sést ekki. Ég er viss um aš Lehman Brothers töldu sig vera meš allt į žurru. Eins og fjįrmįlaeftirlitiš og sešlabankinn telja sig vera meš allt į žurru į Ķslandi. En žeir sįu bara sinn part af myndinni. Į mįli straumlķnuhugsunar žį kallast žetta "local optimization", eša stašbundin hįmörkun. Žaš er žegar menn eru uppteknir viš aš hįmarka sitt, en sjį ekki aš žessar hįmarkanir eru aš bśa til lįgmörkun ķ heildarkerfinu. Og žaš er žaš sem menn žurfa aš glķma viš ķ framtķšinni, hvernig minnkum viš lķkurnar į aš slķkt gerist.


Blóraböggullinn

Jį, hann er bara blóraböggull. Blóraböggull sem er yfirhönnušur kerfisins. Blóraböggull sem kann ekki į stjórntęki sešlabankans, og gat žar af leišandi ekki gert neitt.  Blóraböggull sem efldi ekki varasjóši sešlabankans žegar hann hafši tök į žvķ.  Blóraböggull sem er meš hreina samvisku og góšan vilja. Blóraböggull sem setti dóminóiš af staš. Og blóraböggull sem sér ekkert annaš en nśverandi kerfi. Og žar meš blóraböggull sem getur ekki leyst žau kerfislęgu vandamįl sem viš erum ķ.

Vķs mašur sagši: "Vandamįl verša aldrei leyst ķ žvķ kerfi sem žau voru sköpuš ķ". Žaš ętti aš segja okkur žaš, aš žeir sem sköpušu kerfiš sem varš aš stęrsta manngerša vandamįli ķslandssögunnar, eru ekki žeir sem geta leyst vandamįliš.


Nęsta sķša »

Um bloggiš

Guðlaugur Stefán Egilsson

Höfundur

Guðlaugur S. Egilsson
Guðlaugur S. Egilsson
Guðlaugur Egilsson er tölvunörd með gráðu og smá áhuga á pólitík. Síðastliðin ár hefur hann líka sést hlaupandi á ýmsum stöðum, og vonast til að áframhald verði á því. Hér gætu því birst í bland hugleiðingar um líðandi stund og pælingar um hugbúnaðargerð, hlaup og tæknimál. 
Des. 2017
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Nżjustu myndir

  • ...gulli_small
  • IMG_9379

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (16.12.): 0
  • Sl. sólarhring: 0
  • Sl. viku: 0
  • Frį upphafi: 12

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 0
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband