Fjrmlastormurinn - rt vandans?

Nlega fr g inn su sem heitir einfaldlega "Crash Course", ar sem nungi a nafni Chris Martensson setur fram kvena sn hagkerfi Bandarkjanna, og ar me kvenum skilningi hagkerfi heimsins, ar sem lang strstur hluti hins hnattrna hagkerfis er byggt upp smu grunnreglum. Mr finnst hlutirnir settir fram arna me bsna sannfrandi htti, hef a.m.k. ekki heyrt neinn gagnrna a sem arna er sett fram me neinum rkum.

umrunni um hrun slenska bankakerfisins hefur myndlkingin ar sem slandi er lkt vi skip strsj, sem liggur n stranda brimskaflinum, miki veri notu. Hugmyndin sem g kom me t r v a taka ennan "Krass krs" hagfri, er s a essi myndlkinging um fjrmlafrviri s nokku djp, og s ntileg egar menn fara a grafast fyrir um uppruna slkra hamfara.

Svo g tskri aeins betur hva g vi, eru asturnar sem ba til alvru storma nokku vel ekkt, a er hita og rakamunur milli landsva sem eru eldsneyti storma, hvort sem a eru hitabeltis-fellibyljir sem myndast vi mibaug, skstrokkar sem myndast meginlndum egar heitir og kaldir loftmassar hittast, n ea lgir yfir slandi sem myndast mrkum heimskautssva og tempraa beltisins.

Fjrmlastormar, einnig ekktir sem efnahagsblur, myndast hinn bginn egar mikill mismunur myndast milli vntra vermta framtinni, formi skulda (hiti), og raunverulegra vermta, .e.a.s. raunverulegrar getu fyrirtkja til a ba til vermti (kuldi). egar ngilegur munur er orinn til staar, fara vindar a blsa um fjrmlakerfi, essu tilfelli byrjuu vindarnir a blsa kring um undirmlslnin BNA og skuldabrfavafningana svoklluu. egar vindarnir byrja, feykjast um koll hinar msu spilaborgir, vindurinn magnast enn frekar og endar "fullkomnum stormi" sta ar sem slenska bankakerfi var statt heppilegum tmapunkti sem flotaforinginn Dav Oddsson stri v , me nstrandanum Geir H. Haarde. Skipstjrar bankanna ttu a sjlfsgu sinn tt essu me v a vanmeta afl stormsins, og fullyringum a byringar eirra skipa vru ngilega traustir til a standast hann. En endanum er a flotaforinginn sem ber byrg a v ef flotinn sekkur.

Hvernig verur essi hitamunur til?

Blekkingar eru hluti af kerfinu. A segja ekki allan sannleikann eru blekkingar, og str hluti af viskiptakerfi heimsins hefur byggst v a menn haldi a sr spilunum sem eir hafa, til a geta hmarka eigin hagna, sem er ar me kostna mtailans, og byggir vanekkingu hans. Me rum orum, byggir v a blekkja hann. Verulega stran hluta orsakavalda essa fjrmlastorms m held g rekja til essa kerfislga vandamls. Upphaf stormsins rekja a.m.k. flestir til hinna margfrgu undirmlslna sem var pakka inn svokallaa skuldabrfavafninga eins og g kom ur inn , ar sem betri skuldabrf voru notu til a gera essi "eitruu" ln a slulegri vru. Slumennirnir vissu alveg hva eir voru a gera, ru vsi hefi essi vara ekki veri fundin upp. eir sem keyptu, voru hins vegar blekktir. samningunum var lklega ng til a uppfylla bkstaf laganna, en sagt ngilega loinn htt til a kaupendur ttuu sig ekki.

Anna nlegra og nrtkara dmi um blekkingar me v a segja ekki allan sannleikann, felst upplsingagjf bankanna um ln til starfsmanna. g ekki reyndar ekki til essa mls ngilega vel til a fullyra a, en g tel nsta vst a samningar um essi kaup hafi veri trnaarml milli banka og starfsmanna. bkum bankanna voru essi ln skilmerkilega talin upp me rum lnum, en list a segja fr v a tryggingar voru ekki sambrilegar. etta telja sumir a s klrt lgbrot, en ltum a liggja milli hluta. stan fyrir v a bankarnir komust lengi upp me svona hegun (hvort sem hn var vsvitandi ea ekki) tel g vera a samningar eirra um essi ml voru trnaarml, og v ekki miklar lkur v a etta upplstist, fyrr of seint.

N er g enginn srfringur essu svii, en g hef tilfinningunni a veruleikafirringin og mismunurinn sem var binn a myndast milli raunverulegra vermta umfer, og papprspeninga (orkubili sem veldur storminum), s a verulegu leyti orsku af ralngum, uppsfnuum blekkingum formi samninga milli alls kyns aila, ar sem allir eru a reyna a blekkja nsta aila passlega miki til a halda sig lagalegu mottunni, en samt ng til a kreista t aeins meiri hagna. leiinni fara menn a tra strum hluta af essum blekkingum, ar til heildarbili yfir raunveruleikann verur of miki, og "fullkominn stormur" myndast, og kerfi leirttir sig. Me tilheyrandi lgusj, ar sem ekki borgar sig a vera mesta stormhamnum.


Hvernig fjarlgjum vi rt essa vanda?

Hvernig er hgt a leysa svona ml? g tla a varpa hr fram nokku rttkri hugmynd sem g tel a myndi a.m.k. setja hindrun veg fyrir myndun svona stands. Hn er einfaldlega s a alla bindandi samninga milli lgaila veri a birta opinberlega, auleitanlegum gagnagrunni. Hvort sem a er milli fjrmlastofnana um skuldabrfavafninga, milli fyrirtkis og starfsmanna um hlutabrfakaup, milli smsala og birgja, rkisfyrirtkja og orkukaupenda um kaup rafmagni, einstaklinga ea fyrirtkja um styrki til plitskra hreyfinga, ea flks milli um hsniskaup. Hverjar vru afleiingarnar af essu?

* Algert gagnsi fjrmlakerfinu og vermyndun
* Samningar vru snilegir llum hagsmunaailum
* Gagnrnar raddir, eins og hagfriprfessorar sem vruu vi spilaborginni og storminum mrg r, hefu raunveruleg ggn til a byggja mlflutning sinn , ekki bara kenningar og uppsafnaar tlur.
* Hgt vri a greina orsk vandamla i fjrmlakerfum utan fr og grpa inn me tmanlegri htti
* Lkurnar uppsafnari blekkingamynd myndu minnka verulega, ar sem ll pslin vru snileg, sta ess a vera falin skjalaskpum undir "Trnaarml" stimpli eins og er normi dag.


Hverjir vru kostirnir?

* Erfiara vri a nta sr leynilega ekkingu sem samkeppnisforskot. Samkeppnisforskot arf a byggjast v a vera einfaldlega betri en nsti aili. etta s kostur fyrir einstaka aila, m fra rk fyrir v a etta vri kostur fyrir samflagi heild, ar sem ekking myndi dreifast hraar. mun eflaust einhver segja a etta myndi drepa framtakssemi einstaklingana ar sem eir hefu ekki hag af v a ra nja ekkingu. vil g benda "open source" samflagi heiminum sem gtis mtrk. Anna dmi eru fyrirtki sem fara eftir s.k. straumlnuhugsun, Toyota ar fremst flokki, ar sem allir samningar byggja "Win-Win-Win", ar sem markmii er raunverulega a allir ailar hagnist samningnum, samningsailarnir tveir og samflagi sem riji aili.
* Bankaleynd myndi heyra sgunni til. etta er sjlfsagt einhver strsta hindrunin vegi essarar hugmyndar

Stra spurningin

g held a stra spurningin hr er s, munu menn meta a svo a hagsmunir ja og samflaga af gegnsi og stugleika s rkari en hagsmunir fyrirtkja og einstaklinga af v a nta sr leyndar upplsingar til a byggja upp fyrirtki og samflg. Persnulega held g a s bi a svara essari spurningu n egar, ar sem Toyota er annars vegar. egar essari kreppu lkur verur a fyrirtki lklega lang strsti blaframleiandi heims. Og a var ekki byggt upp leynimakki og "win-lose" samningum. Svo miki er vst.


Full miki teki upp sig?

Las mr aeins til um essa rannskn, og eins og g bjst hlfpartinn vi er hn annig hnnu a hn getur ekki sanna a paracetaml s orsakavaldur, vntanlega t af v a ekki er snt fram a s ekki undirliggjandi stribreyta sem veldur auknum lkum astma OG aukinni neyslu paracetaml. etta hljmar fyrir mr nokku svipa og rannskn sem var ger fyrir nokkrum rum, Chicago minnir mig, og sndi fram a aukin sneysla eykur glpatni. N, ea anga til menn fttuu a hkka hitastig eykur rsargirni flks, OG lngun ess s...


mbl.is Paracetamol getur orsaka astma hj brnum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

tilega um helgina

A veiumJja, ar kom a v a vi komum okkur tilegu me Silju systur Snjlaugar, Arnari og stelpunum eirra tveimur, Maru Mist og Emmu Bjrt. Skruppum Skorradal, komum hlfskjuu veri um mijan laugardaginn, en svo ltti smm saman upp, og endai me a vera heiskrt og frbrt veur um kvldi, og svo var framhald blunni dag. var haldi sund Borgarnesi, sntt eim gta sluskla Hyrnunni, og svo haldi inn Hvalfjr. ar skildu leiir, og Arnar og Silja hldu binn me tvr reyttar stelpur, en vi frum gngutr botni Hvalfjarar, ar sem Stefn Steinar veiddi fullt af grafiskum Botns, og vi grilluumst 20 stiga hita.

Sem sagt mjg fn helgi, og g byrjun frinu.


Orinn atvinnurekandi

Jja, er maur formlega orinn atvinnurekandi. Minn sasti dagur hj Calidris var dag, og nstu mnuir munu fara a koma nja fyrirtkinu, Spretti run ehf, almennilegan skri. J, fyrir sem hafa huga, og ekki vissu, var g a stofna fyrirtki me tveimur flgum mnum, eim Ptri Orra Smundssen og Petar Shomov. "Agile run, jlfun og frsla" eru einkunnarorin hj okkur, og a er nkvmlega a sem vi viljum gera. Og byrjunin lofar nokku gu, a virist vera orinn nokkur hugi aferum sem falla undir Agile hattinn, og srstaklega Scrum. Vi erum a.m.k. bnir a fylla nmskeii me Ken Schwaber (4 sti laus nna eftir a vi fengum heimild til a fjlga um 10 vibt). Svo er bara a drfa sig rstefnuna sem haldin er samhengi vi nmskeii...

http://sprettur.is


Falleinkun siferi

Valgerur snir hr af hverju Framskn er ekki lengur vi vld, verulegur skortur siferi. Efnahagur og stundarhagsmunir eru ekki allt. a a gera rtt, og vera byrgur jflagsegn, ekki bara sem slendingur heldur sem jararbi er ekki sur mikilvgt. Reynsla margra framsknustu fyrirtkja heims hefur snt a viring gagnvart einstaklingnum og umhverfinu ber grarlega vxtun til lengri tma liti. Rio Tinto er hinn pllinn. Engin viring gagnvart einstaklingum og umhverfinu, stundarhagsmunir og gri skiptir llu mli. 
mbl.is Valgerur Sverrisdttir undrast ummli inaarrherra um Rio Tinto
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Loksins

ll l birtir um sir. Sjlfstisflokkurinn og Samfylkingin hafi ekki veri helstu talsmenn fyrir afnmi strijustefnunnar, vonandi tta au sig undirldunni essum mlum, og sl essa stefnu af. a arf a gerast me afgerandi htti, a a segja a etta su "sveitastjrnarml" virkar ekki.

En, fyrst urfa au a n saman um stjrn. Og vonandi verur siferisvitund eirrar stjrnar hrri en eirrar frfarandi.


mbl.is Ekki grundvllur fyrir framhaldandi samstarfi stjrnarflokkanna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Atvinnuryggi Rkisstjrn

Var glaur laugardagskvldi, ar til g leyfi mr a sofna um hlf eitt. Vaknai aftur vi vondan draum um 4 afarantt sunnudags. Og s vondi draumur fr v miur ekki burtu. N er bara spurningin, hversu miki sama er forystumnnum Framsknar um flokkinn, og hversu miki r eir vld, atvinnu og sast en ekki sst, hrri eftirlaun. Kemur ljs nstu dgum.

Um Rkisborgarartt

Hef aeins fylgst me umrunni um ml tengdadttur umhverfisrherra, og meal annars s g vital Helga Seljan vi hana. Anna hvort er Jnna fyrsta flokks lygari, ea hn er a segja sannleikann. g er v sara. g held a hn hafi ekki "kippt" neina spotta. En g held lka a hn hafi ekki urft ess. a var ng a nafni hennar var tengt essari gtu stlku til a nefndarmenn allsherjarnefnd sju a a arna var einkavinur tengdur mlinu sem urfti srstakri fyrirgreislu a halda. v a er nkvmlega menning sjlfstis og framsknarmanna. eir sj um sna. eim er nokk sama um grundvallarreglur lrisjflags, nema rtt eim sem duga til a halda eim a kjtktlunum.

a er nkvmlega essi hugsun sem ri ferinni egar Dav ht einkavini snum G.W.Bush stuningi hans mlum. Og s greii gagnaist nkvmlega jafn lengi og Dav embtti. Sama hugsun ri ferinni egar sjlfstismenn Suurlandi kusu rna nokkurn Johnsen anna sti prfkjri. rni hefur alltaf veri gur a sj um sna, hvaa mli skiptir a maur geri sm tknileg mistk?


Darren Dalcher - Reflections on Agile Project Management

Fr gtis fyrirlestur dag me Darren Dalcher um Agile project management. Hann minntist meal annars nokku miki XP, og a nokku jkvu ljsi. Reyndar var mlingin mest LOC, sem g er n ekki beint hrifinn af, en jkv umfjllun eigi a sur.

Hann kom aeins inn "agile project failures". Hann nefndi m.a. kerfi ar sem var ra rosa fnt kerfi til a taka vi pntunum netinu, kerfi fr gang me pompi og prakt, og keyri bara fnt. Nokkru sar spyr einhver yfirmaur hvernig gangi me nja kerfi. Jj, gengur fnt, komnir me nokkur sund pantanir. "J, og hva erum vi a gera me r"?? Og var ftt um svr, v a hafi a mestu leyti gleymst s partur a a yrfti a uppfra kerfin/ferlin sem unnu r pntunum.

a sem gerist arna er a menn tna sr tknilegum krfum, lklega essu tilfelli skilgreindar af flki sem eingngu hefur me pantanir a gera. Menn gleyma viskiptalegu krfunni, sem er a afgreia sem flestar pantanir sem hraast. a er ekki ng a taka vi pntunum, a arf a afgreia r til viskiptavina.

etta kemur inn eitt sem g hef veri a tala um nokkurn tma, og kemur r Straumlnu hugbnaarrun (Lean Software Development), og a er rfin a gera samninga kring um viskiptaleg markmi sta tknilegra krafna. Eitt af v sem er afar undarlegt vi a gera samninga kring um tknilegar krfur, er a slkar krfur eru augljslega bundnar af ekkingu og hugmyndaflugi eirra sem r skrifa. Ennfremur, eru r yfirleitt skrifaar mia vi stu tknimla ess tma.

Me rum orum, tekur essi aferafri ekki tillit til ess a 1) eftir v sem run hugbnai heldur fram, koma njir tknilegir mguleikar ljs og 2) ekking eirra sem ra kerfi verur mjg fljtlega mun dpri heldur en eirra sem skrifuu upprunalegu krfurnar, sem getur mrgum tilfellum leitt njar og betri leiir a viskiptamarkmiinu ljs. etta gerist hins vegar ekki nema eir sem vinna a hugbnaarruninni VITI hvert endanlega markmii er. a er, viskiptalega markmii. Hitt skiptir raun afar takmrkuu mli egar llu er botninn hvolft.


Vlin a hkta gang

a virist vera a vvavlin s a hkta gang aftur. Eftir leiindavetur meisla og pesta, geri g fna fer Esjuna gr, Laugardag, me flgum mnum Calidris Alpina. Frum upp Kerhlakamb og niur verfellshorni, samtals um 11 km skv GPS tracker. Sm harsperrur morgun, en hafi mig samt t og skokkai 6,5 km. a er meira en langan tma. 17km a baki essa helgina, samt 800m hkkun/lkkun. N er bara a fara ekki af geyst af sta, eins og hefur veri mn von og vsa vetur...


Fyrri sa | Nsta sa

Um bloggi

Guðlaugur Stefán Egilsson

Höfundur

Guðlaugur S. Egilsson
Guðlaugur S. Egilsson
Guðlaugur Egilsson er tölvunörd með gráðu og smá áhuga á pólitík. Síðastliðin ár hefur hann líka sést hlaupandi á ýmsum stöðum, og vonast til að áframhald verði á því. Hér gætu því birst í bland hugleiðingar um líðandi stund og pælingar um hugbúnaðargerð, hlaup og tæknimál. 
gst 2017
S M M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Njustu myndir

  • ...gulli_small
  • IMG_9379

Heimsknir

Flettingar

  • dag (16.8.): 0
  • Sl. slarhring: 0
  • Sl. viku: 0
  • Fr upphafi: 0

Anna

  • Innlit dag: 0
  • Innlit sl. viku: 0
  • Gestir dag: 0
  • IP-tlur dag: 0

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband